Eğitimde Ceza ve Ödül

Merhaba değerli Bİlimsell.com okuyucuları !

Bugün Eğitimde Ceza ve Ödül kavramını ele alacağız  , tartıştığımız konunun bizler için çok önemli olduğunu vurgulayarak yazımıza başlamak istiyoruz.

Eğitimde ceza ve ödül konusuna başlamadan önce konu ile ilgili ana fikir nedir ? diye soracak olursak ; Öğretmenin öğrenciye yaptığı hatasını fark ettirmesi ve bunu öğrenci için nasıl ödüle dönüştürmesi gerektiğini göstermesi diye açıklayabiliriz.

Ceza nedir ile başlayalım … Ceza en olumlu haliyle sevdiği bir şeyden alıkoymak yoluyla onun yanlış olduğunu hissettirmek olmalıdır. Peki bu durumda ödül nedir ? diye bir soru aklımıza gelecek. Ödül ise ; yaptığı eylemin doğru olduğunu bildirmek amacıyla kişiye verilen motive edici , odak arttırıcı bir eylemdir.

Öğrenciler ailevi ortamları , yaşları , arkadaş çevresi , kalıtsal ve fiziki özellikleri , psikolojik durumları , kalıtsal hastalıklar gibi etmenlere bağlı olarak yanlış eylemlerde bulunabilirler. Yaptıkları eylemlerin hata olduğunun farkında dahi olmayabilirler ya da bunu çok sıradan bir şeymiş gibi de görebilirler. Bu belki bir nebze de olsa dönemleri gereği kabul görebilir. Ama bu değildir ki her yaptıkları eylem için ‘’ Amaan boşver , ne de olsa çocuktur ‘’ deyip geçmeyi gerektirsin.. Yaptıkları eylemin bir hata olduğunu ve bunu en uygun nasıl dile getirebileceğimizi düşünmeliyiz. Bunu yaparken de az önce bahsettiğim gibi bireyin birçok durumunu temel almalıyız. Örnek vermek gerekirse ; doğuştan kalıtsal bir hastalığı olan bireye , bir hatanın ne şekilde yanlış ne şekilde doğru olduğunu göstermek , arkadaş çevresine bağlı olarak hata yapmış olan bir bireye göstermekten şüphesiz ki daha farklı olacaktır. Bireye yaklaşımımızda temel olarak bunları aldığımızda , daha sağlıklı sonuçlar elde edebilmemiz mümkün hale gelecektir.

Konu ile ilgili ana fikrimizi açıklarken şu cümleyi kullandık ‘’ Öğrenciye yaptığı hatasını fark ettirerek , bunun bir ödüle dönüşmesini sağlamalıyız. ‘’ Evet tam olarak bunu yapmalıyız. Eğer bir öğrenciye yaptığı eylemin yanlış olduğunu direkt olarak değil de farklı olgular göstererek bildirebilirsek ve bunun anti tezi olarak doğrusunu verebilirsek bu yanlış eylem o an bitecek ve daha sonra tekrarlanması pek mümkün hale gelmeyecektir. Aksine yanlış olan bir kenara atılacak ve daha sonraki eylem doğru halini alacaktır , fayda sağlayacaktır. Bu durumu bu şekilde yaptığımızda öğrenci hem kendi nezdinde hem de çevresi nezdinde kendini kötü hissetmeyecek , ceza olumsuz anlamında kullanılmamış olacak ve doğrusunu en net şekilde öğrenmiş olarak sosyal yaşamına devam edecektir.

Peki bir öğretmen , hele ki ‘’ rol model ‘’ olarak öğrenci için yer etmişse , bu durumu en klasik haliyle ortaya koyarsa ne olur ?

Cevabı hiç kuşku yok ki ; Fiyasko…

Hemen örnekleyelim . Öğrenci yapılması uygun olmayan bir eylemi yaptı ve öğretmen bunu fark etti. ‘’ Eyvah ! Öğrenci için kaçınılmaz son… ‘’ Öğrencinin yanına geldi , yaklaştı ve sınıf ortasında ‘’ Sen nasıl bir öğrencisin ! Bu kaçıncı , yeter artık ! Yıldım senin gibi bir öğrenciden ! ‘’ dedi … Hadi şimdi öğrenciyi düşünelim . Her gün birlikte dolaştığı arkadaşları yanında öğretmeninden fırça yedi. Ders bitti ve tüm sınıf azarlanan öğrenciye dikmiş gözlerini . Çocuk yerin dibine girmiş . Derse ilgilisini , öğretmene , okula bakış açısını zaten düşünmüyorum bile…

Peki öğretmen iyi bir şey yaptığını düşünüyor mudur ?

-Muhtemelen evet . Çünkü böyle yapınca çocuğun bir daha asla o eylemi tekrarlamayacağını düşünür . Tekrarlamayacaktır da belki . Ama öğretmen o çocuğun neden öyle yapmış olabileceğini sorgulasa , nedeni için geriye dönük tarama yapsa ve sorunun çözümü için olumlu adımlar atsa durum böyle mi olur , tartışılır..

Bir eğitmenin öğrenciye yaklaşımı şüphesiz ki o bireyin dönemlik ve gelecek yaşantısına ekilmiş en büyük fidan olacaktır. Bu fidanın can suyunu öğretmen atmalı . İş sadece öğretmen de de bitmiyor tabii ki , bireyin aile yaşantısına , sosyal yaşantısına vs. bağlı olarak bir bütün teşkil ediyor.

İlk derste konuştuğumuz gibi bireylere sevgi , saygı ve güven aşıladığımız taktirde  olumlu geri dönüşler alabiliriz.

Cümlelerimi bitirirken ödül ve cezanın iyi bir şekilde aktarılması , sınırlarının iyi belirlenmiş olması , boyutunun değiştirilmiş olması ve biraz esnek davranılması geleceğin temellerini atmamızda her zaman aklımızın bir köşesinde yer etmiş olmalı.

Yazımızı okuduğunuz için teşekkür ederiz. Bir sonraki yazımızda görüşünceye dek esen kalın…

2 Replies to “Eğitimde Ceza ve Ödül

Görüşleriniz bizim için önemli , yorumlarınızı iletebilirsiniz.